Veldzicht wint Challenge Landschapsfonds Holland Rijnland

De landschappelijke (bio)diversiteit van Parel Veldzicht versterken via verbinding 

Projectplan Stichting Landgoed Veldzicht juni 2020

t.b.v. Een Groene Challenge van het Landschapsfonds Holland Rijnland

 

INLEIDING

 Streekmuseum Veldzicht in Noordwijk

Boerderij Veldzicht is in 1864 gebouwd voor de familie Hoogeveen. Het was een gemengd bedrijf dat overging op veeteelt en bloembollenteelt. De laatste bewoner van Veldzicht, Jaap Hoogeveen, overleed in februari 2007. Het was zijn wens dat boerderij Veldzicht behouden zou blijven als authentiek element in het landschap van de Duin- en Bollenstreek. Daarom werden boerderij Veldzicht en de landerijen ondergebracht in een stichting. Het zomerhuis en bijgebouwen werden beschikbaar gesteld aan het Genootschap ‘Oud Noordwijk’ om het te gebruiken als museum.

In 2009 is hier Streekmuseum Veldzicht geopend, gewijd aan de blaarkopkoe, de kruidenteelt en de bloembollenteelt. Ook de rijke historie van Noordwijk Binnen en het ontstaan van het landschap komen aan bod.

Een voormalige stal is in 2019 ingericht voor educatieve doeleinden rondom voeding, kleding en touwproductie, met speciale aandacht voor duurzaamheid en kringloopeconomie.

 

Parel Veldzicht

In 2018 en 2019 is de ‘Parel Veldzicht’ ontwikkeld: landschappelijke en recreatieve voorzieningen rond Streekmuseum Veldzicht in het kader van het Gebiedsprogramma B(l)oeiende Bollenstreek. Een nieuw aangelegde hooiberg vormt de start- en finishplaats van Wandelroute Veldzicht. De route gaat dwars door het agrarisch gebied ten zuiden van Noordwijk en voert langs duinen, bollenvelden en weilanden. Tevens zijn aan de voorzijde van de boerderij drie tuinen ingericht:

  • de Dodoens Cruydehof met gewassen, kruiden en houtachtigen
  • het kruidenteeltveld met authentieke kruiden
  • de Flora van Noordwijk met historische bol- en knolgewassen.

Op de plattegrond van het erf is de situering te zien van de gebouwen, de hooiberg, tuinen en wandelroute (zie ook de bijlage van de plattegrond).

De Groene Challenge

De onderdelen hooiberg, wandelroute en tuinen dragen bij aan de karakteristieke plaats van de boerderij in het landschap. Een volgende stap in de verdere ontwikkeling is de verbinding tussen deze onderdelen om de landschappelijk waarde beter zichtbaar en toegankelijk te maken.

De Groene Challenge biedt voor de Stichting Landgoed Veldzicht de mogelijkheid om deze volgende stap nog dit jaar te realiseren.

 

Doelstelling

Het ‘Landgoed Veldzicht’ met Streekmuseum Veldzicht in een historische boerderij, met bijgebouwen (stal, kapschuur en bollenschuur) en een hooiberg beter zichtbaar en toegankelijk maken voor bezoekers. Dit kan door een uitbreiding van de Wandelroute Veldzicht door deze:

·        vanaf het startpunt bij de hooiberg door (of langs) het museum te leiden naar de Dodoens Cruydehof

·        over een door beuken gemarkeerd pad (deels onder een berceau) langs het Vogelbosje naar het historische kruidenveld en de Flora van Noordwijk

·        en vervolgens langs een kikkerpoel terug naar de hooiberg.

Bezoekers kunnen zo de samenhang tussen de verschillende onderdelen en de waarde van het landschap met de biodiversiteit nadrukkelijker beleven.

PROJECTBESCHRIJVING

 Biotoop

Verbetering van de biotoop is noodzakelijk.

  • Bodemdeskundige Anne Marie van Dam (https://annemarievandam.nl/) heeft afgelopen jaar geadviseerd een vijver aan te leggen met planten uit de natuurlijke omgeving voor kikkers, padden, salamanders en andere dieren. Voordeel daarvan is dat er ook water beschikbaar is voor vogels en insecten. Rondom de kikkerpoel beplanting, zoals wilde bloemen. De kikkerpoel van circa 15m2 kan aan het eind van de inrit, voordat de bebouwing begint, zodat de poel direct de blik van bezoekers en wandelaars trekt.
  • Een tweede vijver van 5 tot 6 meter lang en 1 m breed is bestemd als drinkplaats voor zwaluwen. Dit moet de zwaluwen aantrekken om vliegend water te komen halen. Wellicht gaan zwaluwen zich dan nestelen onder de hooiberg.
  • In de Dodoens Cruydehof neemt de harde kleilaag nauwelijks water op. Grondbewerking is nodig om de capillaire werking te bevorderen.

 

De drie tuinen verbinden

Voor voorbijgangers, wandelaars en bezoekers is de samenhang tussen de drie tuinen onvoldoende duidelijk. Dit kan beter door:

  • het aanleggen van een doorgaand pad van de Flora van Noordwijk, door het kruidenveld naar de Dodoens Cruydehof.
  • het pad markeren door beukenhagen, passend bij de beukenhagen die nu al de tuinen en een groot deel van het erf omzomen.
  • het pad door het Vogelbosje van het kruidenveld naar de Dodoens Cruydehof te voorzien van een Hiervoor zullen te grote, verouderde bomen moeten wijken voor de lichtinval. Jongere bomen zullen over de berceau geleid worden. Het Vogelbosje diende vroeger als hakhout voor gebruik in en om de boerderij. Nu is er een houtwal in aangebracht, een goede schuilplaats voor insecten en kleine dieren zoals muizen.
  • de ingangen van het kruidenveld en de Flora van Noordwijk markeren met zuilen van rode beuken.
  • de hoofdpaden van granulaat voorzien zodat deze voor gebruikers van een rolstoel of rollator toegankelijk zijn.

 

Nieuwe aanplant in de tuinen

De landschappelijke waarde en het aanzicht van de tuinen kan verder tot ontwikkeling komen door:

  • naast de bol- en knolgewassen in de Flora van Noordwijk ook vaste, deels groenblijvende planten neer te zetten. De planten moeten passen bij een historische boerderij, zoals vrouwenmantel en salvia, en zoveel mogelijk in alle seizoenen voor diversiteit in silhouet en kleur zorgen. Ook pompoenen horen hierbij.
  • in het kruidenveld naast de keuken- en medicinale kruiden ook ‘vergeten’ groenten te verbouwen, zoals rapen, knollen en kolen. Aardpeer staat er al, maar er kan ook pastinaak, schorseneren, meiraap, raapstelen, koolrabi, koolraap en postelein bij. Zeekraal en lamsoor horen ook bij vergeten groenten maar hebben andere grondsoort nodig. En geen vergeten groente, maar wel één waar Noordwijk in de historie om bekend was, zijn asperges.
  • in het verlengde van de aanplant in de tuinen ook de diverse plantenbakken op het erf vullen zodat deze ook het hele jaar door aantrekkelijk zijn.

Rondom het erf

Op diverse plekken rondom het erf is verbetering nodig.

  • Aan de westzijde gras zaaien tussen de bebouwing en de beukenhaag.
  • Aan de zuid-westzijde de haag aanvullen met vlierbomen en Rosa rugosa zodat er een betere windkering ontstaat om de planten in de Dodoens Cruydehof te beschermen tegen de wind.
  • De ingang tot het erf duidelijker markeren.

Tot slot

De genoemde verbeteringen leveren volgens de Stichting Landgoed Veldzicht een landschappelijke bijdrage en zorgen voor biodiversiteit, beleefbaarheid en zichtbaarheid. Bezoekers van Veldzicht zullen hiervan kunnen genieten, maar ook daarbuiten biedt dit voordelen. Het is gunstig voor de diverse (nieuwe) samenwerkingsverbanden in de regio Noordwijk:

  • voor het gebruik van kruiden is afgelopen najaar een samenwerking gestart met het Cultuurcafé van Boekhandel Van der Meer.
  • Streekmuseum Veldzicht gaat participeren in de groep Gezondheid en Voeding van Kuuroord Noordwijk.
  • Ellis Grootveld (plant-aardig.nl) wil lezingen verzorgen met proeverijen over de culinaire gewoonten van de Romeinen (met nadruk op fort Matilo), over de pilgrimfathers (in het kader van 400 jaar pilgrims) en wandelingen over eetbare (wilde) planten met kleine kookworkshops (koude gerechtjes).
  • Dorothee Olthof van PRAE (prae.biz) geeft workshops Romeinse en middeleeuwse cosmetica voor volwassenen en kinderen. Zij kan eventueel ook helpen bij het opzetten van een levend geschiedenis evenement en dat aankleden met mensen in kleding en allerlei passende activiteiten.

 

 

 

Contactgegevens

Adres:
Herenweg 114
2201 AL Noordwijk
tel: 06 – 4220 4546
info@streekmuseumveldzicht.nl

Tijdelijk gesloten ivm de Corona crisis

Openingstijden:
half april t/m september
za. 14.00 tot 17.00 uur
zo. 14.00 tot 17.00 uur
of
na telefonische afspraak

toegangsprijzen:
volwassenen € 5,00 en kinderen € 2,50

Wie is online

0 bezoekers online
0 gasten, 0 leden

Abonneren op nieuws

Archief Streekmuseum Veldzicht