Oranje havikskruid (Hieracium aurantiacum) is een van de vele soorten van het geslacht Havikskruid (Hieracium). Bekend zijn bijvoorbeeld ook muizenoor (met gele bloemen), boshavikskruid en grijs havikskruid.
Bij Veldzicht staat in de Dodoens Cruydehof het oranje havikskruid in het perk Kruiden, wortelen en vruchten. Het is ook te vinden bij de eetbare bloemen in het kruidenveld.
Hieracium betekent wollig en dat is te zien en te voelen aan de wollige bladeren. Aurantiacum komt van aurum wat oranje of goudkleurig betekent.
De Romeinse natuuronderzoeker Plinius geloofde dat haviken zich met de plant voedden om hun gezichtsvermogen te versterken. Vandaar dat de mensen het sap gebruikten in oogwater. Zelfs de wortel om de hals gedragen zou volgens het volksgeloof de ogen versterken. Een citaat uit het leerdicht van Hondius ‘Moufeschans’:
‘Havyncx-cruyt van groote cracht.
Bij den vogel eerst bedacht.
En van hem ons naergelaten.
Comt de ooghen oock te baeten.‘
Havikskruid is een makkelijke plant afkomstig uit het bergland van Europa, later ook als tuinplant gekweekt en vanuit de tuinen verwilderd. Tegenwoordig nog te vinden in vochtige bermen en omgewerkte grond, maar niet op grote schaal.
De eerste bloemknoppen in april/mei zijn in te maken als kappertjes. Vlinders komen graag op de bloemen af.
